Dış Kaynaklı Proje Süreçleri Yönetim Sistemi
Yaşlı nüfusun artması, sağlık hizmetlerinde fiziksel, psikolojik ve sosyal gereksinimleri birlikte değerlendiren yaklaşımlara duyulan ihtiyacı artırmaktadır. Sosyal kaynakların yetersizliği, sosyal katılımın azalması, yalnızlık, dışlanma ve yaşam koşullarına ilişkin dezavantajlar, yaşlı bireylerin sağlığını ve işlevselliğini olumsuz etkileyebilir. Sosyal kırılganlığın erken belirlenmesi, koruyucu hizmetlerin planlanması ve gereksinimlere uygun müdahalelerin geliştirilmesi açısından önem taşımaktadır. Bununla birlikte, Türkiye’de yaşlı bireylerin sağlıkla ilişkili sosyal kırılganlığını, toplumun sosyokültürel özelliklerini ve birinci basamak hizmetlerine ilişkin gereksinimlerini dikkate alarak değerlendirecek bir ölçme aracına ihtiyaç vardır.
Bu projenin amacı, sağlıkla ilişkili sosyal kırılganlığın kavramsal çerçevesini oluşturmak ve yaşlı bireylerde kullanılabilecek, Türkiye’nin sosyokültürel bağlamına uygun bir ölçek geliştirmektir. Proje, sosyal kırılganlığı yalnızca sosyal ilişkiler ve katılım üzerinden değil, sağlık gereksinimleriyle etkileşim içindeki kaynaklar, yaşam koşulları ve destek olanakları kapsamında değerlendirmeyi hedeflemektedir. Böylece sosyal ve tıbbi etmenlerin birlikte ele alındığı bütüncül bir değerlendirme yaklaşımı oluşturulacaktır.
Çoklu yöntem yaklaşımıyla yürütülecek çalışmada, alanyazın ve saha verilerinden yararlanılarak kavramsal boyutların belirlenmesi, madde havuzunun oluşturulması ve geliştirilen ölçme aracının değerlendirilmesi planlanmaktadır. Yaşlı bireylerin deneyimlerinin geliştirme sürecine yansıtılması, ölçeğin yaşam koşullarını ve karşılanmamış gereksinimleri kapsamasını destekleyecektir. Ölçeğin geliştirilmesinde klinik uygulanabilirlik, anlaşılabilirlik ve birinci basamakta kullanım kolaylığı gözetilecektir.
Projenin özgün değeri, sağlıkla ilişkili sosyal kırılganlığı yaşlı bireylerden elde edilen saha verileriyle ele alan, kültürel bağlama duyarlı bir ölçme aracı geliştirmesidir. Geliştirilecek ölçeğin, sosyal açıdan risk altındaki yaşlıların erken belirlenmesine, sağlık ve sosyal bakım gereksinimlerinin görünür kılınmasına ve koruyucu hizmetlerin hedeflenmesine katkı sağlaması beklenmektedir. Proje, sağlıklı yaşlanmayı destekleyen uygulamalar ve sağlık politikaları için bir değerlendirme zemini sunacaktır. Bu yönüyle çalışma, klinisyenlerin ve saha çalışanlarının bütüncül değerlendirme kapasitesini geliştirmeyi amaçlamaktadır.